Communiceren, een vak apart

Veel mensen komen bij een psycholoog terecht met relatieproblemen. In mijn praktijk merk ik dat deze problemen voor een groot deel één grondoorzaak hebben: gebrek aan communicatie. Door goed te kijken naar hun manier van communiceren zouden veel stellen kunnen voorkomen dat ze ooit bij een psycholoog terecht komen. Daarom hier een paar praktische tips voor goed communiceren in je relatie.

‘Jij moet nu echt eens wat minder vaak afspreken, het is veel te veel voor je’

‘Wat bedoel je? Ik maak zelf wel uit wat ik doe’

‘Nou ja zeg, ik probeer je alleen maar te helpen hoor!’

Een standaard manier waarop een gesprek kan verlopen. De ene persoon kan de beste bedoelingen hebben met zijn opmerking, maar de boodschap die de ander krijgt is er niet een van zorg, maar van terechtwijzing. Hoe komt dit?

Als je iemand wil wijzen op iets waar jij je aan ergert bij de ander of wat je vindt dat de ander moet veranderen dan doe je er goed aan om het woord ‘jij’ zoveel mogelijk te vermijden. Door ‘jij’ te gebruiken komt je opmerking heel snel beschuldigend over. Gevolg hiervan is dat je gesprekspartner in de verdediging schiet of ontkent wat je zegt. In beide gevallen leidt het af van de boodschap die je werkelijk wil overbrengen en worden stellingen betrokken in plaats van dat er toenadering ontstaat.

Hoe kun je je boodschap dan wel effectief overbrengen? Door te spreken vanuit jezelf, dit noemen we een ‘ik-boodschap’. Bijvoorbeeld, ‘Ik maak me zorgen om je omdat je veel weg bent en er moe uitziet. Zou je niet wat minder afspraken moeten inplannen?’

De toon van deze zin is compleet anders dan wat we eerder zagen. Een ‘jij-boodschap’ zegt: jij doet iets fout. Een ‘ik-boodschap’ communiceert: ik zou het graag anders zien. Een ik-boodschap is dus gericht op hoe dingen voelen voor jou.

Een paar voorbeelden:

Jij-boodschap: ‘Zit toch eens stil!’

Ik-boodschap: ‘Ik word er onrustig van als jij steeds wiebelt op de bank, ik zou het fijn vinden als je even rustig zou zitten.’

Jij-boodschap: ‘Jij luistert niet naar wat ik zeg.’

Ik-boodschap: ‘Ik krijg het gevoel dat je niet naar mij luistert als je al direct met een antwoord klaar staat. Ik heb liever dat je mij even helemaal laat uitpraten voordat je reageert.’

Door te spreken vanuit een ik-boodschap nodig je je gesprekspartner uit om begrip op te brengen voor jouw kant van de zaak en samen tot een oplossing te komen.

De ik-boodschap is op de volgende manier opgebouwd:

  • Begin met het woord ik (‘ik…’)
  • Benoem je gevoel of belemmering (‘ik krijg het gevoel dat je niet naar me luistert’)
  • Benoem het gedrag van de ander dat jou irriteert (‘als je direct met een antwoord klaar staat’)
  • Geef een suggestie (‘ik heb liever dat je mij even helemaal laat uitpraten voordat je reageert’)

Dus wil je goede gesprekken voeren met je partner (of in welke relatie dan ook)? Kies er dan voor om steeds vanuit een ik-boodschap te spreken. Kom je er niet uit? Schakel dan de hulp van een psycholoog in, voor een duwtje in de goede richting.